ၿဖိဳးသီဟခ်ဳိ
/ Myanmar Now
ဟားခါး
(Myanmar Now) – ခ်င္းျပည္နယ္မွာ ေတာင္ယာခုတ္မႈေၾကာင့္ စမ္းေရခမ္းေျခာက္လာၿပီး စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္း
ထိခုိက္ေနတယ္လို႔ ဟားခါးခရိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးဌာန
ဦးစီးမႈး ဦးဟုန္းကီးက ေျပာပါတယ္။
ဦးစီးမွဴးက
၁၉၉၈ ခုႏွစ္မွာ ေရဆင္း စိုက္ပ်ိဳးေရး တကၠသိုလ္ကေန
ဘြဲ႔ရခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ဇာတိ ခ်င္းျပည္နယ္မွာပဲ
စိုက္ပ်ဳိးေရးဌာနတာဝန္ ထမ္းရတဲ့အတြက္ ဂုဏ္ယူေနပါတယ္။
Myanmar
Now နဲ႔ မၾကာေသးခင္က ေတြ႔ဆံုရာမွာ ဦးစီးမွဴးက ေဒသတြင္း စိုက္ပ်ဳိးေရးအေျခအေန၊ ပတ္ဝန္းက်င္
ပ်က္စီးၿပီး ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ၊ အျမဲတမ္း ေတာင္ယာစနစ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ျခင္းတုိ႔ အေၾကာင္း
ေျပာျပထားပါတယ္။
ေမး။ ။ ခ်င္းေတာင္ေပၚေဒသမွာ စိုက္ပ်ိဳးေရးသမားေတြ
အဓိက ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲကို ေျပာျပေပးပါ။
ေျဖ။ ။ အဓိက ကေတာ့ မ်ိဳးေစ့က႑ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒသေရေျမနဲ႔ကိုက္ညီတဲ့
မ်ိဳးေစ့ေတြကို လံုလံု ေလာက္ေလာက္ မေပးႏုိင္ပါဘူး။ စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးဌာနမွာလိုအပ္ေနတဲ့ မ်ိဳးေစ့ၿခံေတြ
အျပည့္အဝ မေဖာ္ေဆာင္ေပးႏုိင္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။
ေမး။ ။ ခ်င္းျပည္နယ္က မ်ိဳးေစ့ၿခံအေၾကာင္း ေျပာျပေပးပါ။
ေျဖ။ ။ ဟိုးအရင္ေခတ္တုန္းက သုေတသနၿခံအျဖစ္ ရပ္တည္ခဲ့တယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ အေျခအေန အရပ္ရပ္ေၾကာင့္ ဟင္းသီး၊ ဟင္းရြက္မ်ိဳးေစ့ ေသာ္လည္းေကာင္း၊
ႏွစ္ရွည္မ်ိဳးေစ့ေသာ္လည္းေကာင္း ျဖန္႔ျဖဴးႏုိင္ဖို႔ ၊ ခ်င္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း မင္းတပ္ေဒသမွာဆို
ေထာပတ္မ်ိဳးေတြကို ျဖန္႔ျဖဴးႏုိင္ဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ေကာ္ဖီ ဆိုရင္လည္း ေဒသနဲ႔ ကိုက္ညီမယ့္ ေကာ္ဖီမ်ိဳးေစ့ကို
ထုတ္လုပ္ ျဖန္႔ျဖဴးဖို႔ စီမံ ေနပါတယ္။
ေမး။ ။ မ်ိဳးၿခံေတြကို ဘယ္လိုလုပ္ကိုင္ေနၾကပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ အရင္တုန္းကေတာ့ ရွိတယ္လို႔ပဲ ဆိုရမလား၊ လုပ္ေဆာင္မႈေလးေတြ
နည္းနည္းေလး အားနည္းပါတယ္။ ေဒသမွာ ပညာရွင္ေတြလည္း
အမ်ားႀကီး လိုအပ္ပါတယ္။ ေျမျပန္႔ေဒသမွာလို
မ်ိဳးေစ့ၿခံရယ္လို႔ သီးသန္႔ႀကီး မရွိပါဘူး၊ ထိန္းသိမ္းေရးၿခံအေနနဲ႔ပဲ ရွိခဲ့ပါတယ္၊
မင္းတပ္ (ခ်င္းျပည္နယ္ ေတာင္ပိုင္းၿမိဳ႕) မွာဆို ဧက ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ရွိပါတယ္။ ေထာပတ္သီးႏွံကို ထိန္းသိမ္းေနတယ္။ ေရြေျပာင္း ေတာင္ယာစနစ္
ပေပ်ာက္ဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီးေတာ့ အေစ့ထုတ္ေျပာင္းမ်ိဳး ထုတ္လုပ္ျခင္းတို႔၊ စပါးမ်ိဳး ထုတ္လုပ္ျခင္းတို႔ကို
မေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေသးပါဘူး။ ႏွစ္ရွည္ပ်ိဳးပင္ ထုတ္လုပ္တဲ့ ေျခလွမ္းအဆင့္ကိုပဲ ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏုိင္ပါေသးတယ္။
ေမး။ ။ စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးဌာနက စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ တိုးတက္ဖို႔
ဘယ္လို ကူညီေပးေနပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာေတာ့ အျမဲတမ္းစိုက္ပ်ိဳးေျမဧက
ေဖာ္ေဆာင္ေရးနဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေတာင္ယာစနစ္ ေလ်ာ့က်ေရးအတြက္ အဓိကလုပ္ေနပါတယ္။ ခ်င္းျပည္မွာ
၅၅ ဧက ေဖာ္ေဆာင္မယ္ ဆိုတဲ့ ညြန္ၾကားခ်က္နဲ႔အတူ ေနရာ သတ္မွတ္ျခင္း၊ စီမံခ်က္ေရးဆြဲျခင္းေတြကို
လုပ္ေဆာင္ေနပါၿပီ။ ဒီႏွစ္မွာ စံျပ ကြက္အေနနဲ႔ လႊမ္းၿခံဳႏိုင္မယ့္ ဟားခါးခရုိင္မွာဆို
ဧက ၃ဝရွိပါတယ္။ အဲဒီ ဧက ၃ဝ ကို ေနရာေတြ ေရြးၿပီးတာနဲ႔ ဇုန္ေတြ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ရွိပါတယ္။
ေမး။ ။ ခ်င္းေတာင္းတန္းစိုက္ပ်ိဳးေရးမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းေတာင္ယာ
လုပ္ကိုင္တာက တစ္ႏွစ္ကို ဘယ္ေလာက္မ်ားရွိလဲ၊ ဒါဟာ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနတဲ့ေျမၿပိဳမႈေတြ၊
ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါသလား။
ေျဖ။ ။ ခ်င္းေတာင္သူေတြရဲ႕ ၇၅ရာခိုင္ႏႈန္းက ေရြ႕ေျပာင္းေတာင္ယာလုပ္ငန္းကို
လုပ္ကိုင္ေနၾကရတာပါ။ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ ၉ၿမိဳ႕နယ္ရွိပါတယ္။ တစ္ႏွစ္၊ တစ္ႏွစ္ကို ဧကေပါင္း သိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး
ေရႊ႕ေျပာင္းေတာင္ယာ ခုတ္ၿပီးေတာ့ ေရႊ႕ေျပာင္းေတာင္ယာစနစ္ကို လက္ခံက်င့္သံုးေနၾကပါတယ္။ အခုလက္တေလာျဖစ္ေနတဲ့ ေျမၿပိဳမႈေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈေတာ့
အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရႊ႕ေျပာင္းေတာင္ယာမွ မလုပ္ရင္ ေတာင္သူေတြဟာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ဖို႔မရွိတဲ့အတြက္
ဒီဟာေတြကို စဥ္ဆက္မျပတ္ လုပ္ေနၾကပါတယ္။ အခုေတာ့
အစိုးရအဖြဲ႔၊ NGO အဖြဲ႔၊ INGO အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အျမဲတမ္းစိုက္ကြက္ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့
ပညာေပးျခင္းလုပ္ငန္း ၊ စံျပကြက္လုပ္ငန္းေတြကို ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါတယ္။
ေမး။ ။ အျမဲတမ္းစိုက္ပ်ိဳးေျမ ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္လ်ာထားပါသလဲ။ မေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ရင္ ခ်င္းေတာင္တန္းအတြက္ ဘယ္ေလာက္ေတာင္
အႏၱရာယ္ရွိေနပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ အဓိကကေတာ့လူပါပဲ။ ေဒသခံလူထုေတြက ဒီေရႊ႕ေျပာင္းေတာင္ယာမွ မလုပ္ရရင္
တျခား လုပ္ကိုင္ စားေသာက္စရာမရွိဘူး။ ဒီေတာ့ ဒါကိုဆက္ၿပီးေတာ့လုပ္ကိုင္ေနမွာပဲ။ သူ႔ရဲ႕
ဆိုးက်ိဳးအေနနဲ႔ဆိုရင္ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးသြားတဲ့အတြက္၊ ရာသီဥတု လံုးဝ ေျပာင္းလဲသြားတဲ့အတြက္၊
အရင္ျဖစ္ၿပီးသား ႏွစ္ရွည္ သီးႏွံေတာင္ အခု မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ၿပီးေတာ့ ေျမဆီၾသဇာက ခမ္းေျခာက္လာတယ္။
အရင္တုန္းကဆို ေျမဆီၾသဇာ ေကာင္းခဲ့တယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းေတာင္ယာမွာ တင္း ၃ဝ ထြက္ခဲ့တယ္။
ခု တင္း ၃ဝ ထြက္ဖို႔ ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ေဒသခံျပည္သူမ်ားလည္း ဝင္ေငြရရွိမႈ၊ ေဒသဆန္ဖူလံုမႈလည္း
မရွိခဲ့ပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဒသမွာ ရွိခဲ့တဲ့
စမ္းေခ်ာင္းေလးေတြကအစ အခုဆိုရင္ လံုးဝ သိသိသာသာကို ခမ္းေျခာက္သြားၿပီးေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးေရး
လုပ္ကိုင္ဖို႔အတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလး အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
ေမး။ ။ ေရြ႕ေျပာင္းေတာင္ယာ
ဆိုးက်ိဳးေတြကို ပညာေပးသြားဖို႔ ရွိပါသလား။
ေျဖ။ ။ ရွိပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့ က႑အစံုက
အဖြဲ႔အစည္းေပါင္းစံု၊ CSO က စၿပီးေတာ့ ေပါင္းစည္းၿပီးေတာ့
ပညာေပးလုပ္ငန္းကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေဆာင္ရြက္သြားမွာပါ။ အေျပာထက္ လက္ေတြ႔ဟာေတြကို
ပိုၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဌာနက လမ္းညႊန္ခ်က္ရွိပါတယ္။ ေဒသ ေရေျမ
ရာသီဥတုနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ သီးႏွံေတြကို ေရြးခ်ယ္ၿပီးေတာ့ အဲဒါေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔
လက္ေတြ႔ သရုပ္ျပျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ၿပီးေတာ့ ပညာေပးဖို႔ ညြန္ၾကားခ်က္ရွိပါတယ္။ ။