ရန္ကုန္ေရာက္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူေတြဟာ လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္က ဒီလိုအခန္းငယ္မ်ဳိးေတြမွာ ငွားရမ္းေနထိုင္တတ္ၾကပါတယ္ (ဓာတ္ပံု – Connor Macdonald/Myanmar Now)
ေကာ္နာမက္ေဒၚနယ္၊ ၿဖိဳးသီဟခ်ဳိ
ရန္ကုန္ (Myanmar Now) – မအိခ်ဳိခုိင္ ျဖစ္ခ်င္ခဲ့တာက ဧည့္လမ္းညႊန္။ ေက်ာင္းပိတ္လို႔ မေကြးတုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းက သူ႔ရြာကေလးကို ျပန္ၿပီး အေမ့ ဘိန္းမုန္႔ဆုိင္ေလးမွာ ဝိုင္းကူတဲ့အခါ ႏုိင္ငံျခားသားခရီးသြားအုပ္စုကုိ ဦးေဆာင္လာတဲ့ ဧည့္ လမ္းညႊန္ေတြကို မၾကာခဏ ေတြ႔ရတယ္။
“တိုးရစ္ဂိုက္ (ဧည့္လမ္းညႊန္) တစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔ အဂၤလိပ္စာနဲ႔ ကြန္ျပဴတာကို သင္ခ်င္တာနဲ႔ ရန္ကုန္ကို ေရာက္လာတာပါ” လို႔ သူက ၂ဝဝဝ ျပည့္ႏွစ္ေလာက္က အေၾကာင္း ျပန္ေျပာျပပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္ကစလို႔ သူ႔ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြဟာ အခက္အခဲေပါင္းစံုနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရတာပါ။ သူရန္ကုန္ကို လက္ဗလာနဲ႔ ေရာက္ လာခ်ိန္မွာ အသက္က ၁၉ ႏွစ္။ ေစ်းေပါေပါ အိမ္ခန္းရွာၿပီး စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ရရာအလုပ္ လုပ္ရပါေတာ့တယ္။ လြန္ခဲ့ တဲ့ ၁၆ ႏွစ္လံုးလံုး သူလုပ္ကိုင္ခဲ့တာကေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕စြန္ လႈိင္သာယာစက္မႈဇုန္က အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုတစ္ခုမွာပါ။
“ကြၽန္မ ဒီကိုလာခဲ့တုန္းက ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးပါခဲ့တယ္။ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုမွာ လုပ္မယ္လို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိခဲ့ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဂၤလိပ္စာသင္ယူဖို႔ ကုန္က်စရိတ္ကိုလည္း မတတ္ႏုိင္ဘူး။ အခုေတာ့ ေငြရဖို႔ အဓိက စဥ္းစားေနရၿပီ” လို႔ မအိခ်ဳိခုိင္က ေျပာပါတယ္။
ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲမြဲေတမႈကေန လြတ္ေျမာက္ဖို႔ သူ႔လိုပဲ ရန္ကုန္ကို ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အျပည့္နဲ႔ ထြက္လာတဲ့သူ အေရ အတြက္က ႏွစ္စဥ္ ေသာင္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ရွိေနပါတယ္။ ဒီလိုေရႊ႕ေျပာင္းလာသူ အမ်ားစုဟာ ေနာက္ဆံုးေတာ့ လူ ၇ သိန္း ေလာက္ ေနထိုင္တဲ့ လႈိင္သာယာဘက္ကို ေရာက္သြားပါတယ္။
ဒီမိုကေရစီ၊ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြနဲ႔အတူ ေပၚေပါက္လာမယ့္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) အစိုးရက ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြကို ထပ္မံဖိတ္ေခၚလိုက္ရင္ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြ မ်ားျပားလာၿပီး ႏုိင္ငံ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာမွာေၾကာင့္ ေက်းလက္ကေန ၿမိဳ႕ျပကို ေျပာင္းေရႊ႕လာမယ့္ အလားအလာ ပိုမိုမ်ားေနပါၿပီ။
ႏုိင္ငံတြင္း ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထုိင္တာ အလ်င္အျမန္ တိုးတက္လာမႈအတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ အသင့္ျပင္ဆင္ထားတာ အားနည္းလို႔ စနစ္မက်တဲ့ ၿမိဳ႕ျပလူေနမႈပံုစံ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လို႔ ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္း ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက သတိေပးထားပါတယ္။
ေရႊ႕ေျပာင္းလာသူမ်ားအတြက္ တန္ဖိုးနည္းအိမ္ရာေတြ၊ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြ စီစဥ္ေပးႏိုင္ဖို႔ အစိုးရအေနန႔ဲ မူဝါဒေတြ၊ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ရိွေနရမယ္လို႔ သူတုိ႔က တိုက္တြန္းေနၾကတာပါ။
“ၿမိဳ႕ျပကို အေျခခ်ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မွန္မွန္ကန္ကန္ မကိုင္တြယ္္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ က်ဴးေက်ာ္ေနထုိင္မႈေတြ ပိုမိုဆိုးရြားလာတာ၊ လူေနမႈကြာဟခ်က္ ပိုမိုျမင့္မားလာတာ၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိးေတြ၊ ၿမိဳ႕ျပလူေနမႈနိမ့္က်လာတာေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္” လို႔ UN-Habitat လို႔ေခၚတဲ့ ကုလသမဂၢ ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္းဆုိင္ရာအဖဲြ႔ရဲ႕ ကြၽမ္းက်င္သူအရာရိွ Jack Finegan က ေျပာပါတယ္။
ရန္ကုန္မွာ အိမ္ရာနဲ႔ အေျခခံအေဆာက္အဦတိုးခ်ဲ႕တဲ့အခါ လူဦးေရတိုးပြားလာတာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေစဖို႔ အာဏာ ပိုင္ေတြအေနနဲ႔ ခုကတည္းက လုပ္ေဆာင္သင့္ၿပီလို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။
● လင္းထိန္ေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီး
ေက်းလက္ကေန ရန္ကုန္ ေျပာင္းလာသူအမ်ားစုဟာ အလုပ္လုပ္ႏုိင္တဲ့ အရြယ္ေရာက္ လူငယ္ေတြျဖစ္တယ္၊ ဝင္ေငြနည္း လြန္းတဲ့ ရာသီေပၚ သီးႏွံစိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းေတြကို စြန္႔ခြာလာသူေတြလည္း ျဖစ္တယ္လို႔ UN-Habitat ရဲ႕ အာဖဂန္နစၥတန္ တာဝန္ခံအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ ၿမိဳ႕ျပဖြံ႔ၿဖိဳးေရးနဲ႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈတိုက္ဖ်က္ေရးဆိုင္ရာ အၾကံေပးပုဂၢိဳလ္ Michael Slingsby က ေျပာပါတယ္။
“ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြရွိတယ္။ မိသားစုေတြအေနနဲ႔ ဝင္ေငြရလမ္းအမ်ားႀကီး ရွိၿပီး တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး အလုပ္လုပ္လို႔ရတယ္” လို႔ သူက Myanmar Now ကို ေျပာပါတယ္။
မိုဘုိင္းဖုန္း၊ အင္တာနက္ေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားနဲ႔ေက်းရြာမ်ားအၾကား ခ်ိတ္ဆက္မႈ ေကာင္းမြန္လာတဲ့အတြက္ ေက်းလက္ လူငယ္ေတြဟာ ၿမိဳ႕ျပလူေနမႈဘဝကို ပိုမိုသိရွိရၿပီး သြားဖို႔ ႀကိဳးစားၾကပါေတာ့တယ္။ ၿမိဳ႕ျပရဲ႕ အလင္းေရာင္ေတြက သူတို႔ ထဲက တခ်ဳိ႕ကို ေရွး႐ိုးစြဲ ေက်းလက္လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းရဲ႕ ကန္႔သတ္တားျမစ္မႈေတြကေန လြတ္ေျမာက္ေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ ခဲ့ပါတယ္။
“အခုဆိုရင္ အေတြ႔အႀကံဳေတြ အမ်ားႀကီးရေနပါၿပီ။ ကြၽန္မျဖစ္ခ်င္တာကိုလုပ္ဖို႔ လြတ္လပ္မႈကို ရေနပါၿပီ။ ကြၽန္မကို တားျမစ္ထိန္းခ်ဳပ္မယ့္ မိဘေတြက အခု အတူေနတာမဟုတ္ဘူး” လို႔ လႈိင္သာယာ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုတစ္႐ံုေရာက္ အသက္ ၂ဝ အရြယ္ မခင္ျမတ္ႏိုးေဆြက ေျပာပါတယ္။ သူကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္တုန္းက ရန္ကုန္က အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုေတြမွာ အလုပ္လုပ္လို႔ရတယ္ဆိုတာကို သူ႔ေမာင္ႏွမဝမ္းကြဲေတာ္စပ္သူတစ္ေယာက္ဆီက သိရၿပီး ေရာက္လာခဲ့သူပါ။
ရန္ကုန္ေရာက္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူေတြဟာ လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္က ဒီလိုအခန္းငယ္မ်ဳိးေတြမွာ ငွားရမ္းေနထိုင္တတ္ၾကပါတယ္ (ဓာတ္ပံု – Connor Macdonald/Myanmar Now)
မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး ေက်းလက္ေဒသတစ္ခုကေန ရန္ကုန္၊ လႈိင္သာယာကို စၿပီးေရာက္လာစဥ္က ၁ဝ ေပပတ္လည္ အခန္းက်ဥ္းေလးထဲမွာ တျခားဝန္ထမ္းသံုးဦးနဲ႔ အတူ ေနခဲ့ရတယ္။ ၿမိဳ႕ေရာက္ခါစ ဝန္ထမ္းေတြအတြက္ေတာ့ ေလွ်ာ္ဖြတ္၊ စားေသာက္၊ အိပ္စက္ အစရိွတာေတြ အားလံုးကုိ ဒီလိုေစ်းေပါတဲ့အခန္းငယ္ေလးထဲမွာပဲ ေဆာင္ရြက္ၾကရတာပါ။ အဲဒီလုိအခန္းငယ္ ၁၄ ခန္းရွိတဲ့ အဲဒီအေဆာင္မွာ ငွားေနတဲ့သူ ၅၆ ေယာက္က အိမ္သာ ၃ လံုးကို မွ်သံုးရပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ သူ႔အေျခအေန နည္းနည္း တိုးတက္လာတယ္လို႔ ဆုိရပါမယ္၊ သံုးပန္လွ အမည္ရ လူမႈေရးအဖြဲ႔က အထည္ခ်ဳပ္အလုပ္သမေတြ သက္ေတာင့္သက္သာရိွေအာင္ ေဆာက္ေပးထားတဲ့ အေဆာင္မွာ သူနဲ႔ရြယ္တူ လူလြတ္ မိန္းကေလးေတြနဲ႔အတူ ေနေနပါၿပီ။
တခ်ဳိ႕က သူတို႔ရဲ႕ဘဝ ပိုမိုတိုးတက္ႀကီးပြားဖို႔ ၿမိဳ႕ျပေရာက္လာၾကတာျဖစ္သလို အခ်ဳိ႕ကလည္း ကိုယ့္ေဒသမွာ အခက္အခဲ ေတြ႔ရလို႔ ေရႊ႕လာၾကတာပါ။ သီးႏွံအထြက္က်ဆင္း၊ အေႂကြးတင္လို႔ ရွိတာ ေရာင္းခ်၊ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ေၾကာင့္ စိုက္ ခင္းေတြ ပ်က္စီးကုန္ၿပီး ေျပာင္းေရႊ႕လာၾကရတာပါ။
ကိုၾကည္စိုးဟာ လႈိင္သာယာက ေညာင္ရြာမွာ တဲတစ္လံုးနဲ႔ ေနခဲ့တာ ၁၉ ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။ ဒီကာလအတြင္းမွာ လူသစ္ေတြအမ်ားႀကီး ေရာက္လာတာကို သူေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ၂ဝဝ၈ နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္း ဧရာဝတီတုိင္းကို ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ၿပီးေနာက္ အခ်ိန္ တိုအတြင္းမွာ လူေတြအမ်ားႀကီး ေရႊ႕ေျပာင္း ေရာက္ရွိလာခဲ့ၾကတာပါ။ ႏုိင္ငံမွာ အဆိုးဆံုးသဘာဝေဘးအႏၱရာယ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္း တိုက္ခတ္ခဲ့စဥ္က လူ အေသအေပ်ာက္ ၁၃ဝ,ဝဝဝ ထက္ မနည္းရိွခဲ့ၿပီး ေဒသခံေတြရဲ႕ အသက္ေမြး ဝမ္းေၾကာင္းလုပ္ငန္းေတြ၊ လုပ္ငန္းသံုးပစၥည္းေတြ ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။
“ကြၽန္ေတာ္တို႔က တစ္ေန႔လုပ္မွ တစ္ေန႔စားရတဲ့ ဘဝပါ။ လူေနမႈစရိတ္ေတြကလည္း တစ္ေန႔ၿပီးတစ္ေန႔ ျမင့္လာတယ္၊ ရွာလို႔ရသမွ်ဟာ စားရင္းနဲ႔ ကုန္သြားတယ္၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေညာင္ရြာမွာ ေနထုိင္တဲ့ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့သူေတြကို အစိုးရက ဖယ္ရွား ပစ္မယ္လို႔ ဟိုတေလာက သတင္းေတြ ထြက္ေနတယ္” လို႔ ကိုၾကည္စိုးက ေျပာပါတယ္။
“ကြၽန္ေတာ္ အလုပ္သြားေနတုန္း အိမ္ကို အဖ်က္ခံရမွာ စိုးရိမ္တယ္။ ရန္ကုန္မွာ အျခားက်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္ေတြကို ရွင္း တုန္းကလည္း သက္ဆုိင္ရာေတြက အဲဒီလိုပဲ လုပ္ခဲ့တာေလ”
● ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားက ၿမိဳ႕ျပျဖစ္ထြန္းမႈကို အရွိန္တက္ေစ
ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံအမ်ားအျပားမွာလိုပဲ ျမန္မာရဲ႕ ၿမိဳ႕ျပျဖစ္ထြန္းမႈဟာ ေရွာင္လႊဲမရသလို ဒါဟာ စီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုး တက္မႈရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ အဆင့္တစ္ခုပါ။ ၿမိဳ႕ျပေတြမွာ ဝင္ေငြက ပိုေကာင္းသလို က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရးအခြင့္အလမ္း ေတြကလည္း ပိုေကာင္းပါတယ္။ စက္မႈလုပ္ငန္းနဲ႔ အျခားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြဟာ လူလတ္တန္းစား မ်ားျပားတဲ့၊ တိုးတက္ ေနတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာပဲ ဖြံ႔ၿဖိဳးႏုိင္တာပါ။
ရန္ကုန္ေရာက္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူေတြဟာ လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္က ဒီလိုအခန္းငယ္မ်ဳိးေတြမွာ ငွားရမ္းေနထိုင္တတ္ၾကပါတယ္ (ဓာတ္ပံု – Connor Macdonald/Myanmar Now)
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ လူဦးေရတိုးတက္ႏႈန္းဟာ ႏွစ္စဥ္ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေနပါတယ္။ လူဦးေရ ၅ ဒသမ ၇ သန္း ရိွေနရာကေန ၂ဝ၄ဝ ျပည့္ႏွစ္မွာ ၁၁ သန္းေက်ာ္အထိ ရွိလာမယ္လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ UN-Habit ရဲ႕ စစ္တမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အမ်ား စုကေတာ့ အလုပ္အကိုင္အတြက္ ေက်းလက္ေဒသေတြကေန ေရႊ႔ေျပာင္းလာသူမ်ား ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
“ျမန္မာနုိင္ငံက ျပည္ပႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ပိုမိုခ်ိတ္ဆက္လုပ္ကိုင္လာၿပီဆုိေတာ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးမဟုတ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ပိုမ်ားလာၿပီး ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ေက်းလက္ေဒသေတြကေန ၿမိဳ႕ေတြကို ေျပာင္းေရႊ႕ လာၾကေတာ့မွာပါ။ ဒါက ေရွာင္လႊဲမရတဲ့ ျဖစ္စဥ္တစ္ ခုျဖစ္ၿပီး ဘယ္သူမွ တားထားလို႔ မရပါဘူး” လို႔ ႏုိင္ငံတကာ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်သူမ်ားဆိုင္ရာအဖြဲ႔ မန္ေနဂ်ာ မစ္ခ်ီကို အီတို က ေျပာပါတယ္။
“ဒါက ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုပါ။ ထူးျခားတာတစ္ခုက ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ဒီလိုေရႊ႕ေျပာင္းမႈႏႈန္းကို အရင္က မၾကံဳခဲ့ ရဘဲ အခုမွာျဖစ္လာတာေၾကာင့္ အလ်င္အျမန္နဲ႔ကို ျဖစ္ထြန္းေနတာပါ”
● အိမ္နီးခ်င္းနုိင္ငံမ်ားထံမွ သင္ယူျခင္း
စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ေအာက္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ငါးခုခန္႔ ၾကာၿပီးေနာက္ ေနျပည္ေတာ္ တည္ေဆာက္ၿပီး ႏုိင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ ေျပာင္းသြားပါတယ္။ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္း ရန္ကုန္ရဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အဦနဲ႔ အိမ္ရာက႑ေတြမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အားနည္း လာခဲ့ၿပီး ကိုလိုနီေခတ္ကတည္းက ရွိခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာ အေမ့ခံထားရလို႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းေတြ နိမ့္က် ေနပါၿပီ။
ၿမိဳ႕ျပဖြံ႔ၿဖိဳးေရး၊ ေခတ္မီၿမိဳ႕ေတာ္ စီမံကိန္းလုပ္ငန္းေတြကို ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ႀကဳိတင္လုပ္ေဆာင္ၿပီးျဖစ္တဲ့ ေဒသတြင္းက ဘန္ေကာက္၊ မနီလာ၊ ဂ်ကာတာတို႔လို ၿမိဳ႕ေတာ္ေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ျပန္ရင္လည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ဟာ ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္သူေတြအတြက္ မတို႔မထိရေသးတဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ပါပဲ။
Myanmar Now သတင္းဌာနက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့တဲ့ ကြၽမ္းက်င္သူအမ်ားအျပားကေတာ့ ျမန္မာဟာ ေဒသတြင္း ၿမိဳ႕ႀကီး ေတြ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ ေအာင္ျမင္မႈေတြ၊ အမွားအယြင္းေတြကို သင္ခန္းစာ ယူသင့္တယ္လို႔ ဆုိၾကပါတယ္။
အသစ္ေရႊ႕ေျပာင္းေရာက္ရွိလာသူေတြအတြက္ ထိေရာက္ၿပီး တန္ဖိုးနည္တဲ့ အိမ္ရာစီမံကိန္းေတြကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ အႀကံျပဳၾကပါတယ္။
“ျပႆနာဟာ ေျဖရွင္းဖို႔ ခက္ခဲတာေၾကာင့္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုပါတယ္” လို႔ UN-Habitat မွ Jack Finegan က ေျပာပါတယ္။
သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရ စတင္တာဝန္ယူခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္မွစတင္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ အိမ္ရာစီမံကိန္းေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးခဲ့သလို အိမ္ငွားခေတြလည္း ဆင္ေျခဖုံုးပါမက်န္ တစ္ၿမိဳ႕လံုးမွာ ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ခဲ့တာပါ။
ရန္ကုန္တုိင္းအစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြက ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားအတြက္ တန္ဖိုးနည္းအိမ္ရာေတြ တည္ေဆာက္ေပးဖို႔ ေဆာင္ ရြက္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၂ဝ၁၅-၂ဝ၁၆ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္းက တန္ဖိုးနည္းတိုက္ခန္း ၁ဝ,၁၆ဝ ခန္းကို တည္ေဆာက္ဖို႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ တစ္ခန္းကို က်ပ္သိန္း ၁ဝဝ ေက်ာ္ ကုန္က်တာေၾကာင့္ က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္မွာေနသူေတြအတြက္ တည္ေဆာက္ေပးဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
“ဒီလိုတန္ဖိုးနည္းအိမ္ရာေတြကို ဝင္ေငြနည္းျပည္သူေတြအတြက္ ေရာင္းခ်ေပးခ်င္ေပမယ့္ သူတို႔ ဝယ္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး” လို႔ ၿမိဳ႕ရြာႏွင့္အိုးအိမ္ဖြံၿဖိဳးေရး ဦးစီးဌာန၊ လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးမင္းေအာင္ေအးက ေျပာပါတယ္။
အစိုးရက ဝင္ေငြနည္းျပည္သူေတြအတြက္ တန္ဖိုးနည္း အငွားတိုက္ခန္းေတြ ေဆာက္လုပ္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး သူတို႔နဲ႔ ကိုက္ညီမယ့္ ပံုစံ၊ ေစ်းႏႈန္းေတြကို သတ္မွတ္ႏုိင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
● တန္ဖိုးနည္း အိမ္ရာ
ရန္ကုန္တုိင္းအစိုးရရဲ႕ တန္ဖိုးနည္းအိမ္ရာစီမံကိန္းေတြဟာ ထိေရာက္မႈမရွိဘဲ က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္မွာ ေနထုိင္သူေတြ အ တင္း အဓမၼဖယ္ရွားခံရတာပဲ အဖတ္တင္တယ္လို႔ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူတခ်ဳိ႕၊ ႏုိင္ငံေရးသမားတခ်ဳိ႕က ဆိုပါတယ္။
က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္ေတြမွာ ေနထုိင္သူေတြကို ဖယ္ရွားရွင္းလင္းရာမွာ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြပါ အသံုးျပဳတာေၾကာင့္ ဒီလုပ္ရပ္ဟာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြရဲ႕ ေနထိုင္ရပ္တည္ခြင့္ေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြက ဆိုပါတယ္။
ဒီလိုအတင္းအဓမၼဖယ္ရွားမႈေတြဟာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္မွာ ပိုမိုဆိုးရြားလာၿပီး ရန္ကုန္ ဆင္ေျဖဖံုးအရပ္ေတြမွာ ဇန္နဝါရီလအတြင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔နဲ႔ ေျမတူးစက္ေတြကို အသံုးျပဳၿပီး က်ဴးေက်ာ္ေတြကို ဖယ္ရွားခဲ့တာေၾကာင့္ အိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပ်က္စီးသြားခဲ့ၿပီး မိသားစုမ်ားစြာ လမ္းေပၚကို ေရာက္သြားပါတယ္။
NLD အစိုးရ လက္ထက္မွာ က်ဴးေက်ာ္ေတြကို အခုလို အတင္းအဓမၼဖယ္ရွားမႈေတြနဲ႔ ေျမယာသိမ္းမႈေတြကို လုပ္ေဆာင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ NLD ပါတီတာဝန္ရွိသူေတြက ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေသေသခ်ာခ်ာ မေျပာေသး ေပမယ့္ ပါတီရဲ႕ ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကာလအတြင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ လမ္းစဥ္ေတြမွာ ဒီျပႆနာေတြကို ကိုင္တြယ္သြားမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။
သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္မ်ား၊ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ား၊ ေျမယာသိမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြကို ေျပာင္းေရႊ႕ အေျခခ်လာရတဲ့ အိမ္ရာမဲ့ေတြအတြက္ အစီအစဥ္ကို အျမန္ဆံုးအေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ ပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။
NLD ပါတီရဲ႕ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးဝင္းေမာင္က “က်ဴးေက်ာ္ ေနထုိင္သူေတြရဲ႕ အိမ္ေတြဟာ တရားမဝင္ဘူးဆိုၿပီး လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အင္အားသံုး ဖ်က္ဆီးတာဟာ မွန္ကန္တဲ့ ျပႆနာေျဖရွင္းေရး နည္းလမ္းတစ္ခု မဟုတ္ပါဘူး” လို႔ Myanmar Now ကို ေျပာပါတယ္။
ရန္ကုန္အေျခစိုက္ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Women for the World ရဲ႕ တာဝန္ခံ Van Liza က ေျမပိုင္ဆုိင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အစိုးရရဲ႕ မူဝါဒေတြ၊ တန္ဖိုးနည္း အိမ္ရာစီမံကိန္းေတြဟာ ခ်ဳိ႕တဲ့ႏြမ္းပါးသူေတြအတြက္ ပံ့ပိုးကူညီမႈမျဖစ္ေသးဘူး။ ဒီစီမံကိန္းေတြဟာ ဘယ္သူေတြအတြက္ ရည္ရြယ္သလဲ၊ ေငြေၾကးဘယ္ေလာက္ပဲ တတ္ႏုိင္တဲ့သူအတြက္ လုပ္ေဆာင္တာလဲ လို႔ လက္ရွိတန္ဖိုးနည္း အိမ္ရာမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနမႈအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္ပါတယ္။
သူတို႔အဖြဲ႔က ရန္ကုန္က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္တစ္ခုမွာ ဝိုင္ႀကီးခ်ဳပ္စနစ္နဲ႔ ေငြေခ်းတဲ့စနစ္ကို စမ္းသပ္လုပ္ေဆာင္ေနတာပါ။ အိမ္ျပင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့သူေတြအတြက္ အတိုးနည္းနည္းနဲ႔ ေငြေခ်းပါတယ္။
“စုေပါင္းေခ်းေငြစနစ္ဟာ ျပည္သူေတြအတြက္ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ အိမ္တစ္လံုးကို အလကားလိုခ်င္တာမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔လိုခ်င္တာက ကိုယ္ပို္င္ေနရာ ေလးတစ္ခုပါ” လို႔ Van Liza က ေျပာပါတယ္။
ဖြ႔ံၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြမွာ က်င့္သံုးေနတဲ့စနစ္က က်ဴးေက်ာ္ေနထုိင္သူေတြ ယာယီေနထုိင္ခြင့္၊ တရားဝင္ေနခြင့္ အသိအ မွတ္ျပဳေပးၿပီး အဲဒီေနရာေတြမွာ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးအစရွိတဲ့ အေျခခံအေဆာက္အဦေတြကို စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ေပးျခင္းေၾကာင့္ အဲဒီေနရာမွာ ေနထုိင္သူေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ အိမ္ေတြကို ပိုေကာင္းေအာင္၊ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ပိုေကာင္းလာေအာင္လို႔ လုပ္ေဆာင္ၾကမွာျဖစ္ေၾကာင္း UN-Habitat မွ Jack Finegan က ေျပာပါတယ္။
“အဓိကအေၾကာင္းအရာကေတာ့ ေနထုိင္ခြင့္ပါပဲ။ သူတို႔ေတြက ေနရာတစ္ခုခုမွာ စိတ္ခ်လက္ခ်ေနခ်င္တယ္၊ ႏြမ္းပါးနိမ့္က် တဲ့ေနရာေတြကို အဲဒီမွာေနတဲ့သူေတြကိုယ္တိုင္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္ လုပ္ခြင့္ျပဳမယ္ဆိုရင္ တကယ္တိုးတက္ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိႏုိင္ပါတယ္” လို႔ ဖင္နဂန္က သံုးသပ္လိုက္ပါတယ္။ ။
